با توجه به اینکه در پست قبلی به ارائه مزایای CNG پرداختیم؛ لازم دیدم که در این پست، معایب CNG نیز بیان شود. این معایب عبارتند از:
1. هزينة نصب ايستگاههاي توزيع سوخت گاز طبيعي نسبتا" گران است.
2. براي نصب مخازن ذخيرة گاز طبيعي بر روي خودروهاي موجود، محدوديت فضا وجود دارد.
3. گاز متان داراي اثر گلخانهاي است. اثر گلخانهاي متان حتي از اثر گلخانهاي دياکسيد کربن نيز بيشتر است.
4. پيمايش مسير کمتر خودروهاي گازسوز نسبت به نمونههاي مشابه بنزين سوز
5. نياز به تقويت ساير قسمتهاي خودرو مثل کفي(Chassis) و محور(Axle) نسبت به نمونههاي مشابه بنزينسوز به دليل افزايش وزن اين خودروها
6. در موتورهاي دوسوخته افزايش مصرف سوخت خودرو درحالت مصرف بنزين نسبت به خودروهاي بنزينسوز داريم.
در خودروهاي دوسوخته به علت افزايش وزن خودرو براثر اجزاي اضافه شدة سامانة سوخترساني گاز و همچنين افزايش وزن خودرو به دنبال تقويت کفي و محور، مصرف سوخت بنزين نسبت به نمونههاي مشابه بنزينسوز بيشتر است.
7. خودروهاي گازسوز تبديلي براي رانندگي در ارتفاعات مناسب نميباشند
خودروهاي دوسوخته در حالت استفاده از سوخت گاز، به دليل اينکه گاز به جاي هوا قسمتي از حجم ورودي به محفظة احتراق را اشغال ميکند، توان کمتري نسبت به نمونههاي مشابه بنزينسوز دارند که اين امر در ارتفاعات و با توجه به رقيقتر شدن هوا باعث ايجاد افت تواني در حدود 12 تا 14 درصد ميشود. اين مسئله باعث ميل به استفاده از سامانة تزريق مستقيم گاز(GDI) در موتور خودروها شده است.
8. افت دما در اثر افت فشار در شير تنظيم فشار باعث تقطير و يخ زدن بخار آب موجود در گاز مي شود.
9. سرعت احتراق متان نسبت به بنزين کندتر است(سرعت پيشروي شعلة گاز متان(در دماي 300 درجه کلوین و فشار 1 بار و نسبت سوخت به هواي برابر 1) نسبت به شعلة بنزين برابر 0.813 است [11]) و لذا ميزان انتقال حرارت به ديواره ها در حين احتراق در محفظة استوانه در حالت استفاده از سوخت گاز، بيشتر است که اين امر باعث کاهش بازده ميگردد. البته با توجه به افزايش نسبت تراکم حجمي؛ در کل بازدة موتورهاي گازسوز بيشتر از موتورهاي بنزينسوز است.
10. خوردگي بيشتر قطعات مسير خروجي محصولات احتراق از موتور در موتورهاي گازسوز
در موتورهاي دوگانه سوز و در حالت استفاده از سوخت گاز، ميعان بخارآب در دماي سرد و وجود مواد اسيدزا در دود حاصل از احتراق گاز طبيعي باعث افزايش خوردگي و زنگزدگي قطعات موتور در مسير خروج دود مي شود.
11. نياز به تقويت سامانة افروزش در موتورهاي دوگانه سوز
با توجه به اينکه دماي اشتعال متان نسبت به بنزين گرمتر است، انرژي جرقة لازم براي احتراق متان بيشتر از بنزين ميباشد. مقدار انرژي مورد نياز براي تقويت جرقه برابر حدود 30 ميليژول است.
در زیر به ارائه مزایای CNG می پردازیم:
1. آلودگي کمتر محيط زيست، مخصوصا" هوا
در صورت احتراق گاز طبيعي، گاز منواكسيد كربن در حدود 70 درصد، مواد آلاينده گازي غير متاني در حدود 89 درصد و اكسيدهاي ازت در حدود 87 درصد كمتر نسبت به احتراق بنزين توليد ميشوند
2. ضرر کمتر براي سلامتي انسان
گاز طبيعي به صورت خالص و بدون افزودن هرگونه مادهاي سوزانده ميشود، در حالي که بنزين با چندين نوع مادة افزودني مخلوط ميشود تا هم فراريت آن افزايش يابد و هم باعث کارکرد نرمتر قطعاتي چون دريچهها در موتور شود. از جملة اين مواد افزودني که همگي سرطانزا و کشندهاند؛ ميتوان به تترااتيلسرب(در بنزينهاي سربدار) اشاره کرد که چند سالي است استفاده از آن ممنوع شدهاست.
3. اثر گلخانهاي دياکسيد کربن در جو زمين
4. عدد اکتان(Octane number) بزرگتر
عدد اکتان بزرگتر باعث احتراق بهتر گاز در موتور ميگردد. عدد اکتان گاز در حدود 130 است و لذا براي گازها شاخص متان را تعريف ميکنند.
5. افزايش بازده گرماپويايي(ترمودینامیکی ) موتور تا 15 درصد نسبت به حالت بنزينسوز(به دليل افزايش نسبت تراکم حجمي)
6. احتراق پاک و بهينه و افزايش طول عمر موتور خودرو و قطعات وابسته
استفاده از گاز باعث افزايش طول عمر خودرو ميگردد. براي نمونه، پيشنهاد ميشود که تعويض شمعهاي خودروهاي بنزينسوز حداكثر در 32000 کيلومتر انجام گيرد که اين عدد براي خودروهاي گازسوز برابر 120000 کيلومتر است.
7. ايمني بيشتر سوخت گاز در هنگام حوادث
در صورت بروز هرگونه حادثه براي خودرو و آسيب سامانة سوخترساني آن، گاز طبيعي بر خلاف بنزين، در هوا پراکنده ميگردد. چگالي گاز طبيعي در دماي 20 درجه سانتی گراد و فشار 1 بار برابر 0.6679 کیلو گرم بر متر مکعب ميباشد که از چگالي هوا که در همان شرايط برابر 1.225 کیلوگرم بر متر مکعب است، کمتر است. ايجاد حوضچههاي بنزين بر روي زمين پس از حوادث، خطر آتش سوزي را افزايش ميدهد.
8. عمر روغن روانکار در موتورهاي گازسوز نسبت به موتورهاي بنزيني بيشتر است.
در موتورهاي بنزيني در هنگامي که موتور هنوز سرد است، بنزين بر روي ديوارة استوانه ها تقطير ميشود و به سمت پايين يعني محفظة روغن سرازير ميشود که اين پديده باعث خرابي پيش از موعد روغن مي شود.
9. فراواني گاز طبيعي در ايران
ايران از لحاظ منابع گازي، پس از روسيه در رتبة دوم دنيا قرار دارد.
10. قابليت اشتعال متان نسبت به ساير هيدروکربنها بيشتر است و لذا موتورهاي گازسوز قابليت کارکرد با مخلوطهاي رقيق را دارند.
11. قيمت ارزانتر گاز طبيعي نسبت به ساير سوختهاي سنگوارهاي در ايران
12. افزايش قيمت بنزين در دنيا
13. کاهش واردات بنزين و جلوگيري از خروج ارز از کشور
14. در بين هيدروکربنهايي که به عنوان سوخت استفاده ميشوند، بيشترين نسبت مولي آب به دياکسيدکربن در محصولات احتراق را متان دارد و به همين جهت به متان سوخت سبز گفته ميشود. در جدول(1-2) مقادير اين نسبت را براي چند سوخت نمونه مشاهده ميکنيد.
جدول(1-2)نسبت مولي آب به دي اكسيد كربن در مواد حاصل از احتراق چند سوخت متداول
|
ماده |
متان |
اتان |
پروپان |
بنزين |
|
نسبت مولي H2O به CO2 |
2 |
1.5 |
1.3 |
1.1 |